Türk Mutfağı Haftası’nda Denizli Mutfağının Turizmde Markalaşması İçin Hazırlanan Yol Haritasını Anlatıldı
Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Serkan Bertan, Türk Mutfağı Haftası kapsamında Tavas Meslek Yüksekokulu’nda gerçekleştirdiği konuşmada, Denizli mutfağının turizmde markalaşması için hazırlanan yol haritasını paylaştı.
Prof.
Dr. Bertan tarafından yapılan araştırma sonucunda, Denizli sofralarında yer
alan 162 yöresel lezzetin oluşumunda coğrafi özellikler, yaşayış biçimi,
çalışma hayatı, ekonomik geçim kaynakları, mevsim, iklim ve tarım ürünlerinin
etkili olduğu belirlendi. Prof. Dr. Bertan Denizli mutfağı için belirlenen yol
haritasını şu şekilde açıkladı: “Denizli mutfağının turizmde markalaşması için;
Denizli gastronomi haritası basılı olarak dağıtılmalı, MiniaGastroDenizli
oluşturulmalı ve gastronomi festivalleri (leblebi, kiraz çiçeği ve top tarhana)
düzenlenmelidir. Bağ yolu ve coğrafi işaretli ürünler için karekodlu levhalar
yerleştirilmelidir. Gastronomi yolları
(Cankurtaran, Karataş, Pınarlık, Kızılcabölük, Vakıf ve Tavas)
oluşturulmalıdır. Bu yolda yöresel ürünlerin satışı için satış noktaları
hazırlanmalıdır. Yerel üreticilerin doğal ve sürdürülebilir yöntemlerle
ürettikleri ürünleri doğrudan tüketicilere sunduğu Yeryüzü Pazarı’nın (Earth
Market) ve coğrafi işaretli ürünlerin satış noktaları oluşturulmalı ve bu
alanlarda atölye çalışmalarına yer verilmelidir. Denizli mutfak müzeleri (KUDEP (Denizli Evi),
Osman Bey Konağı, İbrahim Çallı Sanat Evi, Konyalıoğlu Evi (Mavi Ev) ve Tavas
Kültür ve Sanat Evi) oluşturulmalıdır. Gastronomi müzesinde/evinde, kadın
kooperatifleri tarafından yöresel yemekler sunulmalı ve bu yemekler hakkında
bilgi verilmelidir. Denizli Gastronomi Müzesi veya Gastronomi Evi’nde önceden
rezervasyon alınarak her gün belirli bir ilçenin yöresel yemekleri kadın
kooperatifleri görevlileri tarafından hazırlanmalı; gastronomi ürünleri
hikâyeleriyle birlikte sunulmalı, unutulmaya yüz tutmuş lezzetleri canlandırmak
üzere kurslar verilmeli, mutfak araç ve gereçleri tanıtılmalıdır. Lezzetlerin
hikâyeleri deneyimsel etkinlikler ve yöresel yemek atölyeleriyle
aktarılmalıdır. Yemek atölyelerinde geleneksel tarifleri yaparak ve
tadımlayarak öğrenme imkânı sunulmalıdır. Denizli Tandır Kebabı ile ilgili
“Denizli Gastronomi Turizminde Geleneksel Ürün Olarak Denizli Tandır Kebabı”
adlı çalışmadaki bilgiler, masalarda karekod aracılığıyla yer almalı ve
misafirlerin görebileceği yerlere asılmalıdır. Denizli Tandır Kebabı reçetesi
öne çıkarılmalıdır: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3833592”.
Prof.
Dr. Bertan açıklamalarına şöyle devam etti: “Avrupa Birliği nezdinde coğrafi
işaret başvuruları yapılmalıdır. Yöresel ürünlerimizi ve ustalık
geleneklerimizi gelecek kuşaklara aktarmak, üreticileri yerel kalkınmada
desteklemek ve değerlerimizi dünya çapında tanıtmak amacıyla Top Tarhana,
Karahöyük Ekmeği, Biber Tatarı, Kaşık Helvası, İrmik Helvası, Gelinardı, Etli
Gevrek, Çağla Dövmesi, Bestel Tatlısı, Keş Kurusu, Garma Gatma, Çaput Aşı,
Bakla Kaynatması, Üç Kulak Tatlısı, Molivelli Turşusu, İçli-Dışlı Tahanlı Pide
ve Kar Şurubu için Avrupa Birliği’nde tescilli coğrafi işaret başvuruları
hazırlanmalıdır. Peynirciler Çarşısı bir kültür ve deneyim merkezi olarak
tasarlanmalıdır. Kültür Yolu Festivalinde, Denizli Lezzet Festivali
düzenlenmeli; festivalde Denizli mutfağına özgü klasik lezzetler sunulmalı ve
Denizli kültürüne lezzetli bir yolculuğun hikâyesi anlatılmalıdır. Yöresel
ürünlerin agro-turizm kapsamında tanıtımı ve satışı desteklenmeli; tarımsal
üretim turizmle entegre edilerek çiftçi-turist buluşmaları ve hasat
festivalleri hayata geçirilmelidir. Buldan Kestanesi, Denizli Kekiği, Denizli
Çalkarası Üzümü, Honaz Kirazı, Kale Biberi, Çameli Fasulyesi, İsabey
Çekirdeksiz Üzümü, Acıpayam Kavunu, Acıpayam Çakır Havucu, Avşar Üzümü, Honaz
Cennet Elması ve Çameli Cevizi bu kapsamda uygulamalara dönüştürülmelidir. Köylerde
deneyim odaklı “Pick-your-own” modeli uygulanmalıdır. Yöresel ürünlerin
turizmle entegrasyonunu sağlamak için paketleme ve markalaşma süreçleri
desteklenmelidir. Alışveriş sitelerinde yöresel ürünlere yer verilmesi teşvik
edilmelidir. Kırsal kalkınma için yerel yönetimler “Köyden Gel, Al ve Öde”
modeline ağırlık vermelidir. Denizli Gastronomi Haritası’nda yer alan 162
yöresel lezzetin menülerde yer alması için işletmeler desteklenmelidir.
Restoranlarda yöresel yemeklerle ilgili tadım menüleri oluşturulmalı; restoranların
ürünlerini yerel üreticilerden alması desteklenmeli ve yöreye ait ürünlerin
sunumu teşvik edilmelidir. Etkinliklerde yöresel yemeklere yer verilmelidir. Denizli
Mutfağı için Yaşayan Miras Şöleni düzenlenmelidir.”
Prof. Dr. Bertan: “Denizli mutfağının
turizmde markalaşması için yapay zekâ destekli sohbet robotu MAYZ (Mirasımızı
Aktaran Yapay Zekâ) tanıtılmalı”
Gastronomi
turizmi potansiyelini yapay zekâ sohbet robotu modeliyle güçlendirmeyi
hedefleyen Prof. Dr. Serkan Bertan tarafından geliştirilen MAYZ, Denizli
mutfağını, yöresel lezzetleri ve gastronomi rotalarını tanıttığını ifade ederek
son olarak Denizli’de tespit edilen 162 yöresel lezzet hakkında bilgi veren,
Denizli Gastronomi Haritası, coğrafi işaretli ürünler rotası ve yöresel
lezzetler yolu hakkında yönlendirme yapabilen MAYZ’ın tanıtımının yapılması
gerektiğine vurgu yaparak konuşmasını tamamladı.