PAÜ Hastanelerinden Bilimsel Yanıt: Nar Kalbe İyi Gelir Mi?
Sonbaharda Denizli sofralarının vazgeçilmezlerinden biri olan nar, gerçekten tansiyonu düşürüyor mu? Kalp ve Damar sağlığın korumaya yardımcı olabilir mi? Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri, Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Işık Tekin güncel klinik bulgular ışığında merek edilen sorular hakkında açıklamalarda bulundu.
PAÜ Hastaneleri Kardiyoloji
Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Işık Tekin yaptığı açıklamalarda şunları ifade
etti: “Denizli’nin özellikle Pamukkale ilçesi ve çevresinde yetiştirilen nar,
yalnızca lezzetiyle değil, içerdiği doğal bileşiklerle de dikkat çekiyor. Nar
sağlıklı beslenmenin değerli bir parçası olabilir. Ancak hiçbir besini tek
başına kalbi koruyan mucize bir tedavi olarak görmemeliyiz. 2026 yılında
yayımlanan 33 klinik çalışmanın sonuçları değerlendirildiğinde nar suyu ve nar
özütü kullanılan araştırmalarda, kontrol gruplarına kıyasla büyük tansiyonda
ortalama 3,5 mmHg, küçük tansiyonda ise 1,5 mmHg gibi bir düşüş
saptandı. Bu rakamlar çalışmaların ortalamasını gösteriyor. Her nar tüketen
kişide aynı sonuç beklenemez. Ancak hipertansiyon üzerine olumlu etki etki
oluşturur. Daha da önemlisi, nar tüketimi hipertansiyon tedavisinin yerine
geçmez. Hastalar ilaçlarını hekim önerisi olmadan bırakmamalıdır. Nar, doğal
polifenoller içeren bir meyvedir. Bu polifenollerden bazıları bağırsakta
bakteriler tarafından Ürolitin A adı verilen yaşlanmayı yavaşlatan çok faydalı
bir moleküle dönüşüyor. Bu bileşiklerin
oksidatif stres, damar duvarındaki iltihabi süreçler ve damarların iç yüzeyini kaplayan
endotel tabakasının işlevleri üzerindeki olası etkileri araştırılıyor. Bazı
çalışmalarda damar sağlığıyla ilişkili belirteçlerde iyileşmeler gözlemlendi. Bu
bulgularla, narın tıkalı damarları açtığını ya da kalp krizini kesin olarak
önlediği söylenemez, ancak kalp damar sağlığına olan faydalarını yok sayamayız.
Günlük beslenmede mümkün olduğunca narın tanelerini tercih etmeliyiz. Nar
taneleri posa içerir; posa bağırsak sağlığını ve tokluk hissini destekler. Nar
suyunda ise kısa sürede daha fazla meyvenin doğal şekeri tüketilmektedir. Özellikle
diyabet hastalarının porsiyon miktarına dikkat etmesi gerekir.
“Önemli olan çok
miktarda nar tüketmek değil, narı dengeli beslenmenin bir parçası hâline
getirmektir.”
Narın kalp
sağlığını korumak için bilimsel olarak belirlenmiş kesin bir günlük tüketim
dozu bulunmadığını belirten Tekin açıklamalarına şöyle devam etti: “Yaklaşık
80–90 gram nar tanesi günlük beslenmeye eklenebilecek makul bir porsiyon
olabilir. Nar suyu tercih edildiğinde 100–150 mililitrelik küçük bir bardak
düşünülebilir. Ancak bu miktarlar, tansiyonu düşürmek amacıyla belirlenmiş
tedavi dozları değildir. Nar, normal besin miktarlarında çoğu kişi için güvenli
kabul ediliyor. Bununla birlikte böbrek hastalığı nedeniyle potasyum
kısıtlaması gereken kişilerin tüketim miktarını hekimlerine danışması, diyabet
hastalarının özellikle nar suyunun şeker yüküne dikkat etmesi gerekiyor. Varfarin
kullanan kişiler için de yüksek miktarda nar suyu veya yoğun nar takviyelerinin
olası ilaç etkileşimleri konusunda temkinli olunmalı. Bu etkileşimler kesin
olarak kanıtlanmış olmasa da düzenli ve yüksek miktarda tüketim öncesinde tıbbi
görüş alınması uygun olacaktır. Nar ekşisi, nar suyunun yoğunlaştırılmasıyla
elde edilmektedir. Üretim işlemleri doğal bileşiklerin miktarını değiştirebilmektedir.
Nar ekşili soslar da ilave şeker içerebilmektedir. Nar suyu hakkında yapılan
çalışmaların sonuçlarını doğrudan nar ekşisine uyarlayamayız. Nar ekşisini
yemeklere lezzet katmak için kullanabiliriz; ancak kanıtlanmış bir kalp-damar
tedavisi olarak değerlendirmemeliyiz. Kalbi korumanın yolu tek bir besinden
mucize beklemek değil; dengeli beslenmek, düzenli hareket etmek, sigaradan uzak
durmak ve tansiyon ile kolesterolü kontrol altında tutmaktır. Narı keyifle
tüketelim, ama bilimsel gerçeklerden ayrılmayalım.”