Pamukkale Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Serkan Bertan, Denizli’deki konaklama tesislerine gelen yabancı turistlerin milliyet, kalış süresi ve mevsimsellik verilerini değerlendirdi. Prof. Dr. Bertan'ın paylaştığı bilgilere göre 2025 yılında Denizli’ye en çok ziyaretçi gönderen ilk üç ülke Güney Kore (78.635), Çin (64.602) ve İtalya (59.119) oldu.

Asya’nın Payı Geriliyor, Avrupa ve Amerika Yükseliyor

Prof. Dr. Bertan, harita yapısındaki değişime dikkat çekerek 2019 yılında yalnızca Çin ve Tayvan’ın bu 15 ülkeden gelenlerin yarısına yakınını oluşturduğunu, 2025’te ise bu payın yüzde 18’e gerilediğini belirtti. Güney Kore, Çin, Japonya ve Tayvan’dan oluşan Kuzeydoğu Asya’nın payı aynı dönemde yüzde 69’dan yüzde 38’e düştü. Bu düşüşü İtalya, Almanya, İspanya ve Fransa'nın yer aldığı Avrupa (yüzde 8'den yüzde 28'e) ile ABD, Brezilya ve Meksika'nın yer aldığı Amerika kıtası (yüzde 8'den yüzde 17'ye) dengeledi.

Prof. Dr. Bertan’a göre Kuzeydoğu Asya'da toparlanma ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. 2018-2019'da yılda 160 bin civarında ziyaretçi gönderen Çin, 2023'ten 2024'e en hızlı büyüyen ülke oldu ve 2025'te bu düzeyini korudu. Güney Kore ise 2021'den bu yana istikrarlı biçimde büyüyerek 2019 düzeyini aştı ve 2025'te ilk sıraya yerleşti. Japonya 2023'ten bu yana büyümesini sürdürse de 2014 düzeyinin çok gerisinde. Endonezya ve Malezya ise Pandemi sonrasında erken açılan ülkeler olarak 2022'de zirve yaptı, o tarihten bu yana geriliyor.

İtalya 2019'un 6,5 Katına Ulaştı

Avrupa'nın 2016-2018 döneminde yaşanan düşüşün ardından en güçlü toparlanan blok olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Bertan, İtalya'dan gelen ziyaretçi sayısının 2019'un 6,5 katına ulaştığını söyledi. Almanya 2025'te bir önceki yılın iki katına çıktı, ancak 2014-2015 düzeyinin yarısının altında kaldı. Rusya 2020'den bu yana her yıl artarak 2025'te 2019'un 2,6 katına ulaştı. İtalya, İspanya, ABD ve Brezilya 2025'te 2014-2025 döneminin en yüksek değerine ulaştı. Amerika kıtasından gelenler ise 2022'den itibaren kalıcı hale geldi.

Turizm Destinasyonlarında Kalış Süresi Kısalıyor

Prof. Dr. Bertan, 2014-2019 döneminde yabancı turistlerin Denizli’de çoğunlukla bir gece kaldığını, 2025'te ise 15 ülkenin tamamında ortalama kalış süresinin 2024'e göre kısaldığını ifade etti. Yıllık ortalama kalış en düşük Polonya (1,11 gece), Japonya ve Tayvan'da (1,13 gece) görüldü. Düşüş Nisan 2025 sonrasında yoğunlaştı: Ocak-Mart 2025'te 15 ülkenin 10'unda kalış süresi 2024'ün aynı döneminden yüksekti, Nisan-Aralık döneminde ise 15 ülkenin tamamında 2024'ün altına indi. 2024 ve 2025'te ortalama kalış süresi en yüksek ülke Meksika oldu (1,71 ve 1,59 gece). Almanya’da 2023-2024'te 1,77 ve 1,56 gece olan ortalama kalış, 2025'te 1,32 geceye düştü. Asya ülkelerinden 2025'te kalış 1,1-1,4 gece arasında gerçekleşti. Prof. Dr. Bertan, bu tablonun Asya'dan gelen grup turlarının Pamukkale'yi genellikle bir gece konaklamayla geldiğine işaret ettiğini belirtti.

Ekim Ayı Zirvede

Turistlerin en çok geldiği ay her yıl Ekim ayı oldu. Prof. Dr. Bertan'ın paylaştığı bilgilere göre Ekim, üç yılda da yabancıların en çok geldiği ay oldu: yıllık yabancı gelişinin 2023'te yüzde 14,2'si, 2024'te yüzde 13,6'sı, 2025'te ise yüzde 15,6'sı Ekim ayında gerçekleşti. Üç yılın toplamında Ekim'i yüzde 12,0 ile Eylül, yüzde 11,0 ile Mayıs ve yüzde 10,9 ile Nisan izledi. En az gelinen aylar ise Ocak (yüzde 4,1), Şubat (yüzde 4,5) ve Aralık (yüzde 5,1) oldu.

Prof. Dr. Bertan, yabancı turistlerin talebin giderek yaz ve sonbahar aylarında toplandığına dikkat çekti. Kasım-Mart döneminin yıllık yabancı gelişi içindeki payı 2023'te yüzde 35,4 iken 2025'te yüzde 24,0'a geriledi. 2023'ten 2025'e Nisan ayında gelen yabancı turist sayısı yüzde 129,6, Mayıs'ta yüzde 76,3, Ekim'de yüzde 56,0 artarken; Ocak'ta yüzde 25,6, Mart'ta ise yüzde 51,0 azaldı. Mart, 2025'te yıllık yabancıların yalnızca yüzde 2,8'inin geldiği yılın en düşük zamanı oldu.

Ayların Lideri Yıldan Yıla Değişti

Prof. Dr. Bertan'ın aktardığına göre her ay en çok yabancı turist gönderen ülke üç yıl içinde belirgin biçimde değişti. 2023'te yılın ilk dört ayının lideri Endonezya'ydı; Ocak 2023'te tesislere gelen yabancıların yüzde 23,3'ü Endonezyalıydı. 2024'te Çin, 12 ayın 6'sında ilk sırada yer aldı. 2025'te ise Güney Kore 12 ayın 10'unda birinci oldu; Kore'yi yalnızca Temmuz'da Çin, Ağustos'ta ise İtalya geride bıraktı.

İtalyan Turistler Ağustos'ta, Çinli Turistler Ekim'de Geliyor

Bazı ülkelerin takviminin her yıl aynı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Bertan, İtalya'nın üç yılda da Ağustos'ta zirve yaptığını ve Ağustos'un lideri olduğunu belirtti. Ağustos ayında Denizli'deki tesislere gelen her beş yabancıdan biri (yüzde 20,0) İtalyan; İtalya'dan gelenlerin yüzde 20,4'ü bu ayda konaklıyor. Çin ve Brezilya her yıl Ekim'de, İspanya ve Polonya ise her yıl Eylül'de zirve yapıyor. Polonya'dan gelenlerin yüzde 21,4'ü, İspanya'dan gelenlerin yüzde 17,7'si Eylül ayında geliyor. Rusya'nın ise iki belirgin zirvesi bulunuyor: Rusya'dan gelenlerin yüzde 42,9'u yalnızca Nisan ve Ekim aylarında konaklıyor.

Kış Aylarında Asya Ülkeleri Belirleyici

Prof. Dr. Bertan, düşük sezonda Asya ülkelerinin belirleyici olduğunu ifade etti. Üç yılın toplamında Ocak ayında gelen yabancı turistlerin yüzde 21,5'i Güney Kore'den, yüzde 29,8'i ise Endonezya ve Malezya'dan geldi. Malezya'dan gelişlerin en yoğun olduğu ay Şubat; Endonezya ve Malezya için yılın en zayıf ayı ise Ağustos. Güney Kore üç yılda da Aralık ayının lideri oldu ve Aralık'ta gelen yabancıların yüzde 13,8'ini oluşturdu.

Yıl Boyu Dengeli Gelenler

Prof. Dr. Bertan'a göre Güney Kore, Malezya, Almanya, Tayvan, Japonya ve Hong Kong'da en yoğun ay yıldan yıla değişiyor; bu ülkelerden gelişler yıla daha dengeli yayılıyor. Güney Kore'de en yoğun ay olan Ekim bile üç yıllık gelişin yalnızca yüzde 12,4'ünü oluşturuyor. Almanya'da ise gelişler Nisan, Ekim ve Kasım'da yoğunlaşıyor; Almanya'dan gelenlerin yüzde 16,7'si Kasım ayında konaklıyor. Prof. Dr. Bertan, bu yönüyle Almanya ve Asya ülkelerinin sezonu uzatmak açısından önem taşıdığını vurguladı.