Dekan Bertan, Denizli’de Gökyüzü Gözlem Etkinliklerinin Geliştirilmesi İçin Yapılması Gerekenleri Açıkladı

4 Saat Önce
Denizli Beyağaç Topuklu Yaylasında 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında gerçekleştirilen gökyüzü gözlem etkinliklerini turizm açısından değerlendiren ve gökyüzü gözlem etkinliklerine yönelik tutumları inceleyen Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Serkan Bertan, karanlık gökyüzü parkı yapılması gerekenleri ortaya koydu.

Gökyüzü gözlem turizmi için Beyağaç Topuklu Yaylasının karanlık gökyüzü parkı olarak tanınmasının oldukça önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Serkan Bertan, Topuklu Yaylası’nın ülkemizde ilk Karanlık Gökyüzü Parkı olması ile ulusal ve uluslararası alanda farkındalığının artacağını, yörenin gelişmesine ve astroturizm destinasyonu olarak anılması ve tanınmasına katkı sağlayacağının atını çizdi. Denizli Beyağaç Topuklu Yaylasından 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında gerçekleşen Gökyüzü Gözlem Etkinliklerini inceleyen Prof. Dr. Bertan ortaya çıkan sonuçları şöyle aktardı: “2023 yılında katılımcıların %84,27’si, 2024 yılında %70,59’u ve 2025 yılında %81,1’i 18 yaşından büyüktür. 2023 yılında katılımcıların %61,1’i lisans, %26,8’i lisansüstü 2024 yılında %57,1’i lisans, %30’u lisansüstü, 2025 yılında %58,4’ü lisans ve %25,3’ü lisansüstü mezunudur. Son üç yılda katılımcıların büyük çoğunluğu evli ve lisans ve üstü mezunudur. Gökyüzü gözlem etkinliklerine katılım oranları incelendiğinde 2023 yılında katılımcıların %49,1’i ilk kez, %24,1’i ikinci kez, %8,3’ü üçüncü kez katılmış, 2024 yılında katılımcıların %43,3’ü ilk kez, %25,5’i ikinci kez, %9,3’ü üçüncü kez katılmış, 2025 yılında katılımcıların %47,5’i ilk kez, %19’u ikinci kez, %12,8’i üçüncü kez katılmıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğu gökyüzü gözlem etkinliğine katılma kararını kendisinin verdiğini belirtmişlerdir. Katılımcıların büyük bir çoğunluğu 41-45 yaş arası, Denizli ilinden katılmış, ailesi ile birlikte gelmişler, 2 kişi olarak ve çoğunlukla öğretmenler katılmıştır. Katılımcıların katıldıkları yıllara göre bakış açıları ele alındığında 2024 ve 2025 yıllarındaki katılımcılar, 2023 yılındaki katılımcılara göre ‘daha önceki gökyüzü gözlem etkinliklerine katılmalarının bu etkinliğe katılmasına olumlu yönde etkilediğini’ ifade etmiştir. 2023 ve 2024 yıllarındaki katılımcılar, 2025 yıllarına göre ‘gökyüzü gözlem etkinliğine katılmasının kendisi için başka bir yeri ziyaret etmekten daha önemli olduğunu’, ‘gökyüzü gözlem etkinliğinde sahip olacağı deneyimin yerine başka bir deneyim yer alamayacağına’, ‘diğer turizm türlerine kıyasla astroturizm amaçlı seyahat etmeyi tercih etiklerini’, ‘gökyüzü gözlem etkinliklerinin geliştirilmesini desteklediklerini’, ‘gökyüzü gözlem etkinliklerinin yöre için ek gelir kaynağı oluşturduğunu’, ‘gökyüzü gözlem etkinliklerinin yörenin gelişmesine katkı sağladığını’, ‘aynı zamanda yörenin turizmine katkı sağladığını’ ve ‘gökyüzü gözlem etkinliğinin yöreyi daha fazla tanıttığını’ ifade etmişlerdir.”

“Gökyüzü gözlem etkinlikleri, kırsal, kültür, spor, doğa, yayla, eko ve gastronomi turizmi ile birlikte ele alınmalıdır”

Bu sonuçlardan hareketle Topuklu Yaylası için açıklamalarını devam eden Prof. Dr. Bertan şunları kaydetti: “Park yönetim planı kapsamında gözlem alanı, eğitim alanı, yeme içme alanı, çadır alanı, karavan alanı, revir alanı, yönetim alanı, gözlemevi alanı, yürüyüş alanları ve otopark alanları tabelalandırılmalıdır. Teleskop ve Astrofotografcılar için alanlar ayrı olmalı bu alanda çadırlara izin verilmemelidir. Revir alanı ayrıca planlanmalıdır. Gözlemevi tamamlanmalıdır. Araçların alana girişi izin verilmemeli, otopark alanları dışında araç park edilmemelidir. Yönetim alanı olmalı, her türlü bilgilendirme buradan yapılmalıdır. Yerel halk sürece entegre edilmeli, etkinliklerinin bazıları Beyağaç ilçe merkezinde gerçekleştirilmeli, yerel halkın katılımı sağlanması için astroturizm seminerleri düzenlenmeli, astroturizm çalıştayı yapılmalıdır. Gökyüzü gözlem etkinlikleri, kırsal, kültür, spor, doğa, yayla, eko ve gastronomi turizmi ile birlikte ele alınmalıdır. Etkinliğin verimli ve sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi için etkinlik katılımcısı her gecen gün arttığından, 1 teleskop için en az 100 metrekare planlanmalıdır. Uluslararası organizasyon için dünya çapında tanıtım ve pazarlama çalışmalarına başlanmalıdır. Web sayfası (harita, telefon, eğitim programı, e-mail) oluşturulmalıdır. Girişte yaylanın haritası verilmeli ve kurallar açıklanmalıdır.Yetersiz konaklama için glambing planlanmalı ve sayısı artırılmalıdır. Çadır ve karavan alanları ayrı olarak planlanmalıdır. Alanda yeterli tuvalet ve duş imkânı sağlanmalıdır. Gastronomi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi, yemek pişirilmesi ve servisi için mutfak ekipmanları içeren portatif mutfak kurulmalıdır. Hanay Evlerinin restoran kısmı tamamlanmalıdır. Etkinliklerde Beyağaç yöresinde yetiştirilen ve üretilen ürünler kullanılmalıdır. Topan Tarna, Yoğurtlama, Acılı Kavurma, Taze Fasulye Yoğurtlaması, Sareli Tatlısı). Beyağaç Ekmeği, Beyağaç Mısır Ekmeği, Tarhana, Yoğurtlama, Kırtıl Çayı, Acılı Kavurma (Kızılağaç), Tavuk Ekşilemesi, Pekmezli Nişaşta Helvası, Börülçe Ekşilemesi, Saç Kebabı, Yoğurtlama, Keşkek, Tez Turşu, Nohutlu Et Aşı, Bulamaç, Domateş aşı, Cerpleme ve Aşure yöresel lezzet olarak sunulmalıdır. Seyahat ve rekreasyon faaliyetleri kapsamında trekking etkinliği yapılmalı, doğa yürüyüş parkurları takip edilmelidir (https://benimormanim.ogm.gov.tr/ekoturizm-rotalari/eskere-ekoturizm-alani-871#kml). Karagöl, Kartal Gölü, Eşen Göleti, Boyalı Dere, Yumaklı Yaylası, Anıt Karaçam Ormanlarına geziler planlanmalıdır. Hüseyin Çokal Yağlı Pehlivan Güreşleri, Kartal Gölü, Anıt Orman ve Eren Günü etkinlikleri hakkında bilgi verilmelidir. El Sanatları (Kilim, Kolan örgü yapımı etkinlikleri, kolon dokuma, sipsi yapımı) etkinliklerine yer verilmelidir. Yaşayan İnsan Hazinesi Halime Özke hakkında bilgi verilmeli ve Sipsi Dinleti etkinlikleri yapılmalıdır. Karanlık Gökyüzü Turizm yolunda yer alan değerler için karekodlu levhalar yerleştirilmeli. (Kayaca - Eren Günü Kutlamaları (Beyağaç), Terrekota (Tavas), Hırka Camisi (Tavas), Topuklu Yaylası (Beyağaç), Kartal Gölü-Anıt Karaçam Ormanı (Beyağaç), Karagöl  (Beyağaç), Hanay Evleri). Bitki florası hakkında bilgilendirme yapılmalı ve yapılaşmaya kesinlikle izin verilmemelidir.”

Dekan Bertan: “Beyağaç Gökyüzü Gözlem etkinlikleri kırsal kalkınmaya katkı sağlaması için Topuklu yaylasının karanlık gökyüzü parkı olması oldukça önemlidir”

Prof. Dr. Serkan Bertan açıklamalarını şu şekilde tamamladı: “Beyağaç Topuklu Yaylası için 2022 yılında Uluslararası Karanlık Gökyüzü Parkları Birliği’ne Karanlık Gökyüzü Park başvuru dosyası hazırlanarak gönderilmiş resmi başvuru yapılmış, birinci aşama tamamlanmış, ikinci aşamaya geçilmiştir. 2023 yılında Ethem Hoca ile Gökyüzü Gözlem Etkinliğine ‘Uluslararası Karanlık Gökyüzü Parkları Komitesinin’ üyesi katılmış, alanda inceleme yapmıştır. İkinci Aşama için Denizli Valiliği, Denizi Büyükşehir Belediyesi, Pamukkale Üniversitesi, Orman Bölge Müdürlüğü ve Türk Astronomi Derneğinden destek mektupları alma süreci devam etmektedir. Karanlık Gökyüzü Park Programına katılmak için; Park yönetimi oluşturulmalıdır. Aydınlatma Yönetim Planı hazırlanmalı, aydınlatma sistemleri bu plana uygun olmalıdır. Karanlık gökyüzüne uygun iyileştirmeler gerçekleştirilmeli, park kırmızı ışıkla ışıklandırılmalıdır. Aydınlatma politikası kapsamında proje çizilmiştir. Yaylanın güvenlik amaçlı tel örgü projeleri tamamlanmalıdır. Gece gökyüzün izlemek, geceleyin görülen yıldızlar, samanyolu ve ufukta beliren ışık kümeleri betimlenmiştir. Gece gökyüzünü izleme ve ölçümler devam etmelidir. Işık kirliliği düzenli olarak ölçülmeli ve izlenmelidir. Karanlık gökyüzü konusunda liderlik ve farkındalık çalışmaları yürütmelidir. Halkla ilişkiler, tanıtım ve eğitim devam etmelidir. Beyağaç Gökyüzü Gözlem etkinlikleri kırsal kalkınmaya katkı sağlaması için Topuklu yaylasının karanlık gökyüzü parkı olması oldukça önemlidir.”

İlgili Haberler