PAÜ’lü Akademisyen, COP31’de Kültürel Mirası Anlattı
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) davetiyle COP31 İklim Zirvesi’ne katılan Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) El Sanatları Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ayşegül Koyuncu Okca, Mavi Bölge’de düzenlenen “İklim Eylemi için Dijital Topluluklar: Yarının Köyleri” panelinde Denizli-Bozkurt-İnceler Dijital Merkezi’nin kültürel miras deneyimini uluslararası platformda anlattı.
18 Kasım Çarşamba günü, Expo
Antalya Kampüsü’ndeki COP31 Mavi Bölge (Blue Zone) Etkinlik Alanı’nda yer alan
Birleşmiş Milletler (UNDP) Türkiye Pavilyon bünyesinde düzenlenen “İklim Eylemi
için Dijital Topluluklar: Yarının Köyleri” başlıklı oturum, zirvenin “10. Gün:
İnsani ve Sosyal Gelişme” teması kapsamında gerçekleştirildi. Moderatörlüğünü
Trendyol Sürdürülebilirlik ve Sosyal Etki Lideri Elif Bilge Avcı’nın yaptığı
panelde, kırsal kalkınma, dijital dönüşüm, sürdürülebilir üretim ve kültürel
mirasın gelecek kuşaklara aktarılması konuları ele alındı.
Panelin öne çıkan başlıklarından
biri, Prof. Dr. Ayşegül Koyuncu Okca’nın kaleme aldığı “Yünlerin Gücü Aşkına:
Memo’nun Keşfi” adlı çocuk kitabı ve İnceler Dijital Merkezi’nde
gerçekleştirilen çocuk odaklı kültürel miras etkinlikleriydi. Çocukların doğal
yüne dokunarak, kirman ve kirkit gibi geleneksel dokuma araçlarını tanıyarak,
İnceler Habası'nın motiflerini keşfederek kültürel mirası deneyimlemeleri,
kuşaklar arası aktarımın etkili bir örneği olarak değerlendirildi. Yarının
Köyleri Projesi kapsamında İnceler Dijital Merkezi'nde dokuma ve el sanatları
gibi geleneksel üretim değerlerinin yaşatılmasına yönelik çalışmalar
sürdürülürken, kültürel mirasın erken yaşta çocuklarla buluşturulması oturumun
öne çıkan başlıklarından biri oldu. COP31’de öne çıkan “Harekete geçme zamanı”
çağrısına dikkat çeken Prof. Dr. Ayşegül Koyuncu Okca, Denizli-Bozkurt-İnceler
Dijital Merkezi’nde kültürel mirasın korunması ve çocuklara aktarılması
konusunda çalışmaların çoktan başladığını vurguladı. Panelde ayrıca İnceler
Dijital Merkezi'nde geliştirilen çocuk odaklı kültürel miras aktarım modelinin
Türkiye genelindeki diğer Yarının Köyleri dijital merkezlerine örnek olması
gerektiği değerlendirildi. Bu kapsamda “Yünlerin Gücü Aşkına: Memo’nun Keşfi”
kitabının yaygınlaştırılması ve farklı merkezlerdeki çocukların kendi
yörelerinin kültürel değerleriyle buluşturulmasında kullanılması konusunda
ortak görüş dile getirildi. Geleneksel zanaat bilgisi ile dijital olanakların
buluşturulduğu süreçlerde, çocukların ve gençlerin yerel mirası yalnızca
uzaktan izleyen değil, deneyimleyerek öğrenen ve üretime katılan bireyler
olarak desteklenmesinin önemi dile getirildi.
Prof. Dr. Ayşegül Koyuncu Okca, geleneksel üretim bilgisinin dijital
teknolojilerle desteklenerek geleceğe taşınmasının önemine dikkat çekerek,
kültürel mirasın yalnızca korunması değil, çocuklar tarafından tanınması,
sevilmesi ve yaşatılması gerektiğini ifade etti. Kültürel mirası yarın
yaşatacak olan çocukların bugün yetiştirilmezse, gelecekte onların yaşatacağı
bir mirastan söz edilemeyeceği vurgulandı.
Mavi Bölge ziyaretçileri, davetliler ve Birleşmiş Milletler personelinin katıldığı oturumda; teknolojiye erişim ve dijital becerilerin yanı sıra yerel kimliğin, geleneksel zanaatların ve çocuklara yönelik kültür-sanat çalışmalarının bir araya gelmesinin toplulukların değişen çevresel ve ekonomik koşullara uyum kapasitesini güçlendirdiği kaydedildi. İnceler Dijital Merkezi’nde hayata geçirilen çalışmalar, yerel kültürel mirasın çocuklar aracılığıyla geleceğe taşınabileceğini gösterirken, COP31 Mavi Bölge’de Türkiye için örnek bir kültürel aktarım modeli olarak uluslararası gündeme taşındı.
“Geçmişin bilgisini geleceğin teknolojisiyle buluşturabilirsek, kültürel mirasımızı sadece korumakla kalmaz, onu geleceğin bir parçası hâline getirebiliriz”
Prof. Dr. Ayşegül Koyuncu
Okca’nın COP31’de verdiği en önemli mesajlardan biri, sürdürülebilir bir
geleceğin yalnızca teknolojik gelişmelerle inşa edilemeyeceği; toplumların
doğayla ve kültürle kurduğu ilişkinin de korunması ve sürdürülmesi gerektiği
oldu. Geleneksel üretim kültüründe yer alan israf etmeme, eldeki malzemeyi
değerlendirme, ihtiyacı kadar üretme ve paylaşma gibi değerlerin günümüz
sürdürülebilirlik anlayışıyla örtüştüğüne dikkat çekerek, geleneksel üretim
tekniklerinin geleceğin sürdürülebilir yaşam modelleri için önemli birer örnek
oluşturduğunu vurguladı. Geleneksel bilgi ve deneyimin modern teknolojilerle
desteklenmesi gerektiğini belirtirken, kültürel mirasın yalnızca geçmişten kalan
bir değer olarak görülmemesi, geleceğin üretim ve yaşam anlayışına da yön
vermesi gerektiğinin altını çizdi.