PAÜ Bilim İletişimi Koordinatörlüğü Türkiye’yi yasa boğan 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde, çocuklara yönelik farkındalık dolu özel bir etkinliğe imza attı. PAÜ Şemseddin Terzioğlu Deprem Bilimi ve Mühendisliği Laboratuvarı’nda gerçekleşen “Deprem Nasıl Olur? Minik Bilim İnsanları ile Yer Bilimi Yolculuğu” etkinliğinde çocuklar yer biliminin ve inşaat mühendisliğinin temelleriyle tanıştı.

Etkinliğin bir gün öncesinde PAÜ Çocuk ve Gençlik Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde eğitim gören çocuklar için PDR uzmanları tarafından bir deprem semineri gerçekleştirildi.

Etkinlikte, PAÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halil Kumsar, Rektör Yardımcısı ve İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet İnel ve AFAD Denizli İl Müdür Yardımcısı Haluk Onay Keten konuşmacı olarak yer aldı. PAÜ Çocuk ve Gençlik Eğitimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fatma Taşkın Ekici ve AFAD Denizli İl Müdürü Yıldız Tosun, PAÜ Bilim İletişimi Koordinatörü Doç. Dr. Bahar Türk, PAÜ Arama Kurtarma Ekibi de etkinlikte hazır bulundu.

İlk Ders: “Burada yapay depremler üretiyoruz”

Etkinliğin başlangıcında çocukları laboratuvarda karşılayan Prof. Dr. Halil Kumsar, laboratuvarın çalışma prensiplerini miniklerin anlayacağı bir dille aktardı. Kumsar, “İçinde bulunduğumuz bu laboratuvarın özelliği; biz burada sarsma masası aracılığıyla yapay depremler oluşturuyoruz. Geçmişte yaşanan depremlerin kayıtlarını bilgisayara yükleyip, binaların dayanıklılığını test ediyoruz. Amacımız, depreme dayanıklı binalar nasıl yapılır, onu öğrenmek ve öğretmek” diyerek konuşmasına başladı.

Çocuklar, silgilerle fay kırma deneyi yaptılar

Programın devamında teorik bilgiler, somut deneylere dönüştü. Miniklerden gelen “Fay nedir?” sorusunu “Yerdeki çatlak” olarak yanıtlayan Prof. Dr. Kumsar, çocuklara dağıtılan renkli silgiler üzerinden fay hareketlerini gösterdi.

Çocuklar, silgileri yan yana koyup birbirine sürterek kaydırdı ve “yanal atımlı” fay hareketini kendi elleriyle simüle etti. Ardından silgileri dikey hareket ettiren çocuklar, Denizli bölgesinde sık görülen “düşey atımlı” faylanma türünü de öğrenme fırsatı buldu. Prof. Dr. Kumsar, “Sizin şu an elinizde oyuncak gibi tuttuğunuz bu parçalar, aslında üzerinde yaşadığımız devasa yer kabuğunu temsil ediyor.” dedi.

Prof. Dr. İnel, deprem öncesi ve sonrasında yapılması gerekenlere dikkat çekti

Jeoloji eğitiminin ardından sözü alan Prof. Dr. Mehmet İnel, deprem öncesi ve sonrasında yapılması gerekenlere dikkat çekti. Çocukların laboratuvar cihazlarından korkmaması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. İnel, “Cihazlar depremi oluşturacak, binaların nasıl sallandığını göreceğiz ama bize hiçbir zarar vermeyecekler” diyerek çocukları rahatlattı. Prof. Dr. İnel, sağlam bina yapımının önemini ve deprem çantasının gerekliliğini anlatan bir sunum gerçekleştirdi.

AFAD’dan Çocuklara “Tehlike Avı” ödevi

Etkinliğin bir sonraki aşamasında ise AFAD Denizli İl Müdür Yardımcısı Haluk Onay Keten, çocuklara hitap etti. Üzerindeki AFAD üniformasını tanıtan Keten, depremi “Yağmur gibi, fırtına gibi doğal bir olay” olarak tanımlayarak çocukların korkularını hafifletti. Keten, minik öğrencilere bir de ev ödevi verdi. Çocuklara akşam eve gittiklerinde anne ve babaları ile birlikte bir “tehlike avı” yapmalarını isteyen Keten, deprem anında üzerlerine devrilebilecek dolapları, tabloları ve avizeleri tespit edip sabitlemelerini istedi. Konuşmasının son kısmında, çocuklarla birlikte sıraların yanında “Çök-Kapan-Tutun” tatbikatı da gerçekleştirdi.

Sarsma masasında gerçeği aratmayan deney

Etkinliğin en heyecanlı anlarından biri ise final bölümünde yaşandı. Çocuklar, sarsma masasının etrafına toplandı. Prof. Dr. Mehmet İnel ve Prof. Dr. Halil Kumsar yönetiminde çalıştırılan dev sarsma masasında, model binaların deprem anındaki davranışı test edildi. Sarsıntının şiddeti kademeli olarak artırılırken, çocuklar binanın yıkılmadan nasıl salındığını hayretle izledi. Deney sırasında, bina içinde sabitlenmemiş eşyaların, oyuncak örnekleri üzerinden nasıl devrildiği gösterilerek, “Eşya Sabitleme” konusunun hayati önemi görsel olarak kanıtlandı.

Etkinlik, hocaların “Sizler geleceğin mühendisleri olacaksınız ve daha güvenli şehirleri sizler kuracaksınız” vurgusu ve miniklerle çektirdikleri hatıra fotoğrafları ile sona erdi.