logo

13 Mayıs 2015

CARETTA KAPLUMBAĞAYA DÜNYADA İLK KEZ 3D ÇENE PROTEZİ TAKILDI

caretta1

AKUT ekipleri tarafından yaralı bulunarak DEKAMER’e getirilen ve “AKUT3” adı verilen caretta carettaya, Dünyada ve Türkiye’de ilk defa cerrahi operasyonla 3D Çene Protezi takıldı. 

Dalyan-İztuzu (Muğla)’nda faaliyet gösteren Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER), Merkez Müdürü Prof. Dr. Yakup KASKA önderliğinde yaklaşık 7 yıldır yaralı deniz kaplumbağalarının rehabilitasyonu ve korunmasına yönelik çalışmalara destek olmaya devam ediyor. Merkez Müdürü Prof. Dr. Yakup Kaska son çalışmalarıyla ilgili olarak şunları söyledi: “Geçen bu süre içerisinde hem merkezin teknik altyapısı ve insan kaynakları açısından gelişmesini sağlamak hem de yaptığımız çalışmaları geniş kitlelere duyurarak yaralı bir kaplumbağanın bulunması durumunda en kısa sürede bize ulaştırılmasını sağlamak için çalışmalarımızı yürütüyoruz. Bu amaçla, geçtiğimiz yıl Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı Şirketi (BTC)’nin desteğiyle yürüttüğümüz proje kapsamında Yaralı Kaplumbağa İletişim Ağı’nın kurulması amacıyla bir toplantı düzenledik. Bu toplantıda elde edilen sonuçlar ışığında yaralı bir kaplumbağa bulunduğunda en hızlı şekilde kime ve hangi merkeze bilgi verilebileceği hakkında web sitemizde bir sayfa da oluşturduk.

Bizlere, yaralı kaplumbağaların kurtarılması ve merkezimize ulaştırılmasında daha önce de katkı sağlayan AKUT, geçtiğimiz yıl 4 Temmuz’da yaralı bir kaplumbağa bilgisini verdi. AKUT Marmaris ekibi kaplumbağayı kurtarıp bize ulaştırdı. Ekibin bize ulaştırdığı üçüncü kaplumbağa olması nedeniyle Akut-3 adını verdiğimiz kaplumbağanın iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) olduğunu ve çenesinin büyük oranda parçalandığını gördük. Ekibimiz hemen yaralı bölgenin temizlenmesine ve bakımına başladı. İhtiyacı olan ilaçlar ile tedavisi devam ederken hepimizin aklında alt çene kısmı neredeyse paramparça olmuş bu kaplumbağayı nasıl bir geleceğin beklediği konusu vardı. Bu haliyle doğal yaşama bırakılamazdı çünkü yaşam kalitesi oldukça düşük olacaktı.

Bu sırada kendisine gelmeye başlayan kaplumbağayı ekibimiz elle beslemeye başladı. Küçük balıkların kaplumbağanın boğazından aşağıya bırakılması şeklinde gerçekleştirilen bu işlem hem kaplumbağa hem de ekip için oldukça zahmetli ve stresli bir süreçti. Bu tarz zorla besleme yöntemi çeşitli sebeplerle yaralı olarak gelen ve travma ya da stres etkisiyle gıda almayı kesen hayvanlar için kullanılan bir yöntemdir. Ancak zaman içinde hayvan iyileştikçe kendi başına beslenmeye başlar. Bu vakada ise hayvanın kendi başına beslenmesi gibi bir ihtimal söz konusu değildi. Bu sırada ekibimizden Pamukkale Üniversitesi Acıpayam Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Doğan Sözbilen ile uygulanabilecek alternatif tedaviler ve yeni teknolojiler hakkında konuşurken gelecek vaat eden 3D teknolojisinin işe yarayabileceği konusu gündeme geldi. Bu yeni teknoloji Akut-3’ün ait olduğu denizlere özgürce geri dönebilmesi ve bundan sonraki benzeri yaralanmalarda çözüm olabilmesi açısından bir fırsat olabilirdi.

Aylarca bu şekilde bakımı devam eden Akut-3 için aradığımız fırsat, gönüllülerimizden Sevil Elbir’den gelen telefonla belirginleşti. Kaplumbağanın durumunu bilen gönüllümüz BTech Innovation’ın 3 boyutlu teknoloji ile protezler ürettiğini duyarak firma ile irtibata geçmişti. Bu sayede başlayan görüşmeler sonucunda deniz kaplumbağalarında dünyada ilk defa uygulanacak bir yöntemin adımlarını atmaya başladık. BTech Innovation’dan Kuntay Aktaş ve Murat Eğri ile başlayan görüşmelerin ardından çalışmanın uygulanabilirliği, maliyeti, sponsorluk destekleri gibi birçok konu konuşuldu ve en sonunda bu çalışmanın yapılabileceğine karar verdik.

Bu aşamada proje ekibimiz ve Doğan Sözbilen ile birlikte Merkezimiz veteriner hekimi yönetim kurulu üyesi Barbaros Şahin ve Mustafa Kemal Üniversitesinden Prof. Dr. M. Enes ALTUĞ,  BTech Innovation yetkilileri ile çalışmayı olgunlaştırdık. Öncelikle kaplumbağanın 3 boyutlu tomografisine ihtiyacımız vardı. Merkezimizde bu imkan olmadığı için Pamukkale Üniversitesi’ne transfer edilen kaplumbağanın 3 boyutlu kafa tomografisi çekildi ve buradan elde edilen sonuçlar Murat Bey ile paylaşıldı. Tasarım süreci, ayrıntıların belirlenmesi ve düzeltmelerin yapılması yaklaşık olarak iki ay sürdü. Amacımız Nisan ayında DEKAMER merkezimiz tarafından gerçekleştirilecek ve dünyanın dört bir yanından gelecek 1000’e yakın araştırmacının katılımıyla düzenlenecek olan 35’nci Uluslararası Deniz Kaplumbağaları Biyolojisi ve Korunması Sempozyumu’na kadar işlemleri tamamlayarak operasyonu gerçekleştirmekti. Operasyon ve detayları yurtdışından gelen uzman Veteriner Hekimler ile de paylaşıldı ve onlardan da teknik destek ve önerileri alındı. Katılımcılar, deniz kaplumbağalarında dünyada ilk kez uygulanan 3D Protez Operasyon tekniğinin Türkiye’de düzenlenen sempozyum esnasında gerçekleştiriliyor olmasından duydukları memnuniyeti de açıkça ifade etmişlerdir.

BTech Innovation 3D modelleme ve tasarım konusundaki bilgi birikimi ve tecrübesi ile önemli merkezlerde danışmanlık yapmış, dünya çapında çevresi olan ve Türkiye ve Dünya’da ilk olan çalışmalara imza atmış bir inovasyon merkezidir. Yaptıkları çalışma ile Amerika ve Avrupa’da bir çok başarılar elde etmiş, Silikon Vadisi büyük övgüler kazanmış, Türkiye’de ise başta ODTÜ olmak üzere çeşitli kurumlardan ödül almıştır. Türkiye’nin en önemli bilim adamları ile projelerini yürüten BTech Innovation, dünyanın en büyük firmalarından birisi olan General Electric tarafından desteklenmektedir.

Bu çalışmada da yine Dünya’da ilk olacak bir protez tasarımı için sosyal proje olarak sponsor olan firma, birçok bilim adamının teknik yönlendirmesiyle protezin mühendislik tasarımlarını tamamladı. Kaplumbağanın tomografi görüntüleri çeşitli algoritmalar ve yazılımlar ile 3 boyutlu hale çevrildi ve protez özel bir tasarım tekniği ile tecrübeli mühendisler tarafından tasarlandı.  3 Boyutlu yazıcı adı verilen üretim yöntemi ile biyoyumlu titanyumdan üretilerek ameliyata hazır hale getirilen protez, uçak kargo ile DEKAMER’e gönderildi. İnsanların kanser, trafik kazası, yaralanma gibi sebeplerle kaybettikleri kemik dokularını kişiye özel olarak tasarlayan ekip, dünyada ilk kez bir deniz kaplumbağası için de kişiye özel bir protez tasarlamış oldu.

Firmanın Genel Müdürü Kuntay AKTAŞ protez ile ilgili şöyle konuştu,

“ Büyük kanser vakalarından, intihar vakalarına kadar bir çok zor vakada çalışan tecrübeli bir ekibimiz var ancak anatomik ve doku yapısı farklı olan bir canlıda böyle bir çalışmayı yapmak oldukça yoğun bir çalışma gerektirdi. Değerli bilim adamlarının yönlendirmesi ile bu tasarım sürecini de başarıyla tamamlayan ekibimiz sabah saatlerine kadar çalışıp büyük emek sarf etti. Kaplumbağanın alt ve üst çenesi insanlarda olduğu gibi kazadan önceki haline getirildi ve eksik kısımlar hayvanın anatomisine birebir benzer şekilde tasarlandı. Ortaya çıkan protez tasarımı ve cerrahi sonuçlar ise Avrupa ve Amerika’daki partnerlerimizi oldukça heyecanlandırdı. Biz de literatüre girecek bu önemli çalışmanın mühendislik süreçlerini yönetmekten ve bir kaplumbağanın hayatına dokunmaktan büyük mutluluk duyduk. Geçtiğimiz günlerde de çok önemli işler yapılan DEKAMER’i ziyaret ettik ve kaplumbağanın durumu hakkında bilgi aldık.”

Tasarım ekip lideri Murat EĞRİ ise tasarım süreci ile ilgili şunları söyledi,

“ Her birisi birbirinden farklı olan bir çok kişiye özel protez vakasında çalışsak da , bir hayvan için protez tasarlamak bizi oldukça heyecanlandırdı. Bir çok bilim adamının desteği ile zor ve karmaşık olan bu tasarım sürecini de başarıyla tamamladık. Sabahlara kadar devam eden tasarım sürecinin sonuçlarını görmek ise bizi oldukça mutlu etti.”

Uzun uğraşlar sonucu hazırlanan protez, uçak kargo ile sabah 09:00’da Bodrum Havaalanı’na yetiştirilerek Doğa Koruma ve Milli Parklar 4. Bölge Müdürlüğü’nden Şube Müdürü Mehmet Uzuner tarafından teslim alınmış ve saat 12:00 civarında DEKAMER’e getirilmiştir. Caretta caretta’ya çene protezi ve doku flebi uygulaması için gerekli cerrahi operasyon Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı ve MKÜ Deniz Kaplumbağaları İlk Yardım ve Tedavi Merkezi (DEKİYM) Müdürü Prof. Dr. Vet. Hek. Muhammed Enes ALTUĞ başkanlığında, Yrd. Doç. Dr. Vet. Hekim Cafer Tayer İŞLER (MKÜ, DEKİYM) Vet. Hekim Barbaros ŞAHİN (PAU, DEKAMER), Serbest Vet. Hekim Cengiz ASLAN (KAL-VET Veteriner Kliniği Ortaca/Muğla) tarafından yürütülmüştür. Yaklaşık 2,5 saat süren operasyon başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir.”

Prof. Dr. M. Enes ALTUĞ cerrahi müdahelenin de nasıl yapıldığını şöyle özetledi: Cerrahi müdahale “diazem-propofol ve sevofluran anestezi kombinasyonu ile gerçekleştirildi. Protez uygulamalarından önce aseptik cerrahi kurallarına uygun olarak defektli çene kemiklerindeki nekrotik kısımlar uzaklaştırıldı, protez yerleştirilecek bölge cerrahi ensizyon ile hazırlandı. Titanyum Çene Protezleri alt ve üst çeneye tespit edilerek rekonstrüksiyon sağlandı. Mandibuladaki ensizyon hatları dikiş ile kapatıldı. Çene altındaki doku kayıplı alan yakın bölgeden deri flebi uygulanarak titanyum proteze ve sağlam mandibular bölgeye prolen dikiş ile tesbit edildi. Post-operatif parenteral antibiyotik, IV serum, vitamin ve aminoasit uygulamaları, protez ve fleb yaraları için gerekli rutin kontrol ve pansuman uygulamaları ve kan muayeneleri yapıldı. Post-operatif 18 günlük süreçteki klinik muayenelerde protez uyumu ve deri flebinin iyileşmesi ile ilgili herhangi bir sorunla karşılaşılmadığını ve doku reddi görülmediğini” bildiren Prof. Dr. M. Enes ALTUĞ; sonuç olarak, bir İribaş deniz kaplumbağasında (Caretta caretta) Mandibula ve Maxilla Defektinin 3D Çene Protezi ile Rekonstrüksiyonu’nun başarılı bir cerrahi operasyon ile dünyada ve Türkiye’de ilk defa yapılmış olduğunu açıkladı.

Operasyon ekibine Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Rıza Hakan Erbay, Doç. Dr. Habip Atalay, Yrd. Doç. Dr. Harun Reşit Güngör, Pamukkale Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi ve DEKAMER yönetim kurulu üyesi Doç. Dr. Eyüp Başkale ve Doğan Sözbilen ile Kal-Vet Veteriner Kliniğinden Vet. Hekim Gülsün Çakmakçı lojistik destek sağlamışlardır.

Aradan geçen yaklaşık 3 haftanın ardından halen tedavisi devam etmekte olan Akut-3, gayet sağlıklıdır. Ancak vücudun protezi kabul etmesi süreci devam etmektedir. Vücudun protezi kabul etmesinin ardından ise ikinci önemli aşama başlayacaktır. Kaplumbağanın protez çenesini fonksiyonel olarak kullanması için gerekli olan ve oldukça uzun sürmesini beklediğimiz rehabilitasyon aşaması.

Tüm bu aşamaları atlatabilirse, Akut-3’ü tekrar denizlerde görebilir ve yaban hayatında çeşitli yaralanmalar sonucunda yaşamını kaybeden, doğaya dönmesi şu an için imkansız varsayılan canlıları tekrar doğal ortamında görme şansını yakalayabiliriz.”

DEKAMER müdürü Prof. Dr. Yakup KASKA Çene Protezi operasyonunun Pamukkale Üniversitesi ve Mustafa Kemal Üniversitesi Deniz Kaplumbağaları Araştırma Merkezleri ile KAL-VET Veteriner Kliniği ve BTech Innovation işbirliği ile başarılmış olduğunu açıklayarak, bu güzel işbirliğinin bundan sonra da birçok başarılı çalışmaya örnek olacağına inandığını belirtti ve emeği geçen ve destek veren tüm kişi ve kuruluşlara teşekkür etti.

Etiketler: » » » » » » »
Share
#

SENDE YORUM YAZ

#

CARETTA KAPLUMBAĞAYA DÜNYADA İLK KEZ 3D ÇENE PROTEZİ TAKILDI” için 7 Yorum

  1. […] (PAU). The turtle, which they called AKUT3, had significant damage to its upper and lower jaws, and the team at PAU noted that the turtle was unable to feed on its own in the […]

  2. […] En el centro de Rescate y Rehabilitación de la universidad Pamukkale en Denizli, un grupo de investigadores encontraron una tortura marina de unos 100 kilos en la playa. Su cabeza estaba daña y había perdido parte del pico. Gracias a una impresora 3D y un modelo virtual diseñado para este animal, ahora puede gozar de una nueva mandíbula que le permita vivir con normalidad. […]

  3. Malta 3D Printing diyor ki:

    […] (PAU). The turtle, which they called AKUT3, had significant damage to its upper and lower jaws, and the team at PAU noted that the turtle was unable to feed on its own in the […]

  4. iğne oyası diyor ki:

    Sanırım kullanılan malzeme titanyum. Tuzlu suda bozulmayacak vücuda uyumlu fazla alternatifte yok zaten. Gerçekten pahalı ve çok emek isteyen bir operasyon. Türkiye de böyle güzel şeyler olduğunu da görmek çok hoş. Sürekli kötü haber almaktan gına gelmişti. Emeği gecen herkesi tebrik ediyorum.

  5. […] En el centro de Rescate y Rehabilitación de la universidad Pamukkale en Denizli, un grupo de investigadores encontraron una tortura marina de unos 100 kilos en la playa. Su cabeza estaba daña y había perdido parte del pico. Gracias a una impresora 3D y un modelo virtual diseñado para este animal, ahora puede gozar de una nueva mandíbula que le permita vivir con normalidad. […]